Κλιματική Αλλαγή & Ενέργεια

Το πρώτο εξάμηνο του 2026 η καθαρή ηλεκτροπαραγωγή (ΑΠΕ & μεγάλα ΥΗ) σημείωσε ιστορικό υψηλό με 18,791 GWh. Ξεπέρασε την παραγωγή από τα τρία ορυκτά καύσιμα μαζί κατά 5,709 GWh, παρά το γεγονός ότι απορρίφθηκε το 9.6% (1,601 GWh) της συνολικής παραγωγής από ΑΠΕ. Από τον Απρίλιο που τέθηκαν σε λειτουργία ως τον Ιούνιο, οι μπαταρίες απέτρεψαν μόνο το 2.2% των περικοπών, ενώ περιόρισαν κατά μόλις 0.6% την παραγωγή αερίου. Το ορυκτό αέριο παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα με 10,706 GWh και μόλις 195 GWh χαμηλότερη παραγωγή από το ρεκόρ του 2025, ενώ οι καθαρές εξαγωγές σχεδόν επταπλασιάστηκαν σε σχέση

Με αφορμή την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ), ο Σταύρος Γεννίτσαρης, Συνεργάτης Βιομηχανικής Πολιτικής στο Green Tank, εξηγεί σε άρθρο του στο energypress.gr με τίτλο «Αναθεώρηση του ΣΕΔΕ: το δίλημμα δεν είναι κλίμα ή ανταγωνιστικότητα» γιατί η διατήρηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου ΣΕΔΕ δεν αποτελεί απειλή, αλλά προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Σε αυτό το τεύχος συγκεντρώνουμε όσα αξίζει να προσέξετε από το έργο μας για την ενέργεια, το κλίμα, τη φύση και τη Δίκαιη Μετάβαση. Από τα λιβάδια Ποσειδωνίας και τα θαλάσσια οικοσυστήματα, μέχρι τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, τις εκπομπές άνθρακα και το ορυκτό αέριο, και από την ηλεκτροπαραγωγή μέχρι τα κτίρια, τις μεταφορές και την βιομηχανία, συνδέουμε τα κομμάτια μιας μετάβασης που προχωρά, αλλά όχι πάντα με τον ίδιο ρυθμό για όλους.

Σε νέα ανάλυσή του στο energypress με τίτλο «Μια «ακτινογραφία» της αγοράς τρεις μήνες μετά την έναρξη λειτουργίας των πρώτων μπαταριών», ο Νίκος Μάντζαρης, Επικεφαλής Αναλυτής Πολιτικής και Συνιδρυτης του Green Tank, αναλύει τα δεδομένα του πρώτου τριμήνου λειτουργίας των συστημάτων αποθήκευσης (Απρίλιος–Ιούνιος 2026) και αποτιμά τον ρόλο τους στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Το πρώτο 6μηνο του έτους η εγχώρια κατανάλωση αερίου έφτασε τις 34.4 TWh, ελαφρώς μειωμένη συγκριτικά με το ιστορικό υψηλό του 2025. Πρώτο το LNG σε εισαγωγές για το 6μηνο και σε ιστορικό υψηλό (22.07 TWh), ενώ οι εισαγωγές μέσω Σιδηροκάστρου συνεχίζονται κανονικά, με το μεγαλύτερο κομμάτι όμως να επανεξάγεται (7.35 TWh, 47.5% των εισαγωγών του 6μήνου).

Σε ιστορικό χαμηλό η ένταση άνθρακα ηλεκτροπαραγωγής τον Μάιο 2026 (200 γρ. CO2/kWh), όπως και για το 2026 συνολικά (227 CO2/kWh) χάρη στο ρεκόρ παραγωγής από ΑΠΕ και υδροηλεκτρικά το πρώτο 5μηνο. Χωρίς τις υψηλές περικοπές ΑΠΕ αυτής της περιόδου (1.3 TWh) η μέση ένταση άνθρακα θα ήταν μειωμένη κατά 14.2% και κάτω από 200 γρ. CO2/kWh. Ο λιγνιτικός σταθμός του Αγ. Δημητρίου εξέπεμψε 0.11 εκατ. τόνους τον τελευταίο μήνα λειτουργίας του, και 1.58 εκατ. τόνους για το 5μηνο, παραμένοντας στην 1η θέση των ρυπαντών.

Στην 1η θέση της ηλεκτροπαραγωγής και σε υψηλό 9μήνου οι ΑΠΕ τον Μάιο με 2,573 GWh παρά τις υψηλές περικοπές (418 GWh ή 14% των ΑΠΕ) και την υψηλότερη συγκριτικά απορρόφηση των πρώτων μπαταριών (9.5 GWh μόλις 2.2% των περικοπών ΑΠΕ). Επιπλέον, αύξηση σημειώθηκε στην παραγωγή από αέριο και λιγνίτη συγκριτικά με τον προηγούμενο μήνα, με αποτέλεσμα η μέση μηνιαία τιμή στην προημερήσια αγορά να καταλήξει ίδια με αυτή του Απριλίου στα 89 €/MWh. Αθροιστικά το πρώτο 5μηνο του 2026 σημειώθηκαν ρεκόρ τόσο στις ΑΠΕ (11,930 GWh) όσο και στις περικοπές τους (1.3 TWh) όπως επίσης και

Τις τελευταίες μέρες έχουν δει το φως της δημοσιότητας πολλά άρθρα και τοποθετήσεις σχετικά με τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας προς τη Βουλγαρία. Ο βασικός ισχυρισμός είναι ότι η Ελλάδα εξάγει ηλεκτρική ενέργεια από ΑΠΕ κατά τις μεσημεριανές ώρες όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά είναι στο κατακόρυφο και η τιμή στη χονδρεμπορική αγορά της Ελλάδας είναι πολύ χαμηλή, ενώ στη συνέχεια η Βουλγαρία αποθηκεύει μέρος της εισαγόμενης από την Ελλάδα ενέργειας, αξιοποιώντας την αυξημένη αποθηκευτική ισχύ της, και την πουλάει ακριβότερα στην Ελλάδα το βράδυ.

Με καθυστέρηση δύο ετών η Πολωνία οριστικοποίησε το Εθνικό της Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ). H χώρα με το διαχρονικά μεγαλύτερο μερίδιο λιγνίτη και λιθάνθρακα στο ενεργειακό της μίγμα, αποφάσισε να τερματίσει οριστικά τη χρήση των δύο πιο ρυπογόνων καυσίμων ως το 2040.

Σε άρθρο του στο Χρόνο Κοζάνης, ο Νίκος Μάντζαρης, Επικεφαλής Αναλυτής Πολιτικής και Συνιδρυτής του The Green Tank, αναφέρεται στις εξαγωγές λιγνίτη από την Ελλάδα προς τη Βόρεια Μακεδονία την περίοδο 2022-2026, αναδεικνύοντας μια πτυχή της απολιγνιτοποίησης που έχει βρεθεί στο επίκεντρο δημόσιων και κοινοβουλευτικών αντιπαραθέσεων τα τελευταία χρόνια.

Αύξηση της εγχώριας κατανάλωσης αερίου τον Μάιο (4.6 TWh), κυρίως λόγω ηλεκτροπαραγωγής (+15.4% σε σχέση με τον Απρίλιο). Στην πρώτη θέση εισαγωγών το LNG μέσω Ρεβυθούσας με 1.85 TWh. Ακολουθεί ωστόσοσε απόσταση αναπνοής με 1.78 TWh το ρωσικό αέριο μέσω Σιδηροκάστρου. Στο πεντάμηνο του 2026, η εγχώρια κατανάλωση ήταν σε παρόμοια επίπεδα με πέρυσι (29.35 TWh), ενώ οι εισαγωγές LNG έφτασαν σε ιστορικό υψηλό (18.9 TWh), και οι εξαγωγές αερίου τετραπλασιάστηκαν συγκριτικά με το 2025 (8 TWh).

Σε χαμηλό 12μήνου οι εκπομπές ηλεκτροπαραγωγής τον Απρίλιο 2026 (0.93 εκατ. τόνους) λόγω μειωμένης χρήσης των τριών ορυκτών καυσίμων, και ιδιαίτερα του πετρελαίου (0.1 εκατ. τόνοι). Η μέση ετήσια ένταση άνθρακα έφτασε σε νέο ιστορικό χαμηλό (233.4 γρ. CO2/kWh). Ωστόσο, για το πρώτο 4μηνο οι εκπομπές ήταν 4.9 εκατ. τόνοι, με το ορυκτό αέριο υπεύθυνο για το 56.1%. Χωρίς τις υψηλές περικοπές ΑΠΕ αυτής της περιόδου (885 GWh), οι εκπομπές άνθρακα θα ήταν 12% χαμηλότερες.

Η τσιμεντοβιομηχανία αποτελεί έναν από τους πλέον ρυπογόνους βιομηχανικούς κλάδους διεθνώς. Ωστόσο, η απανθρακοποίησή της συνοδεύεται από σημαντικές τεχνικο-οικονομικές προκλήσεις. Με τα χρονικά περιθώρια για την επίτευξη των δεσμευτικών κλιματικών στόχων του 2030 να στενεύουν και τη σταδιακή κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) να επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα της τσιμεντοβιομηχανίας, η κάλυψη των επενδυτικών κενών για έργα απανθρακοποίησης του κλάδου καθίσταται επιτακτική ανάγκη.

Για 4ο συνεχόμενο μήνα οι ΑΠΕ ήταν στην κορυφή της ηλεκτροπαραγωγής με 2,107 GWh, παρά το υψηλό μηνιαίων περικοπών που σημειώθηκε τον Απρίλιο με 475 GWh. Οι 7 πρώτες μπαταρίες που μπήκαν στο σύστημα περιόρισαν τις περικοπές ΑΠΕ κατά μόλις 0.72% και την ηλεκτροπαραγωγή από αέριο κατά μόλις 0.26%. Η υψηλή παραγωγή από ΑΠΕ, σε συνδυασμό με τη χαμηλή παραγωγή από αέριο και λιγνίτη (1,340 GWh και 197 GWh αντίστοιχα), οδήγησαν σε πτώση της μέσης τιμής στη χονδρεμπορική (89 €/MWh, -6.6%). Ωστόσο, στο 4μηνο αυτό, το αέριο με 7,329 GWh ήταν μόλις 1.2% κάτω από τα περσινά επίπεδα ρεκόρ, ενώ