Κλιματική Αλλαγή & Ενέργεια

Σε άρθρο του στο energygame.gr, ο Σταύρος Γεννίτσαρης, Συνεργάτης Βιομηχανικής Πολιτικής στο Green Tank, αναδεικνύει τον ρόλο των Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων (ΠΔΣ) ως εργαλείο για την απανθρακοποίηση της τσιμεντοβιομηχανίας.

Το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι καθαρές εξαγωγές (3.4 TWh) ξεπέρασαν τις συνολικές εξαγωγές του 2025 (3 TWh), χάρη στην υψηλή ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ (5.9 TWh) και μεγάλα υδροηλεκτρικά (2.5 TWh). Ωστόσο, το αέριο και ο λιγνίτης παρουσίασαν αύξηση τον Μάρτιο σε σχέση με τον Φεβρουάριο (+19.9% και +12.9% αντίστοιχα), με αποτέλεσμα η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού να ανέβει στα 95 €/MWh (+21.3%). Οι περικοπές ΑΠΕ για το τρίμηνο ήταν 410 GWh και διπλάσιες των περσινών, ενώ οι ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές έφτασαν τις 240 (11% των συνολικών ωρών του τριμήνου).

Ως μέρος του αφιερώματος του Fortune Greece για την Ημέρα της Γης 2026, ο Νίκος Μάντζαρης, επικεφαλής αναλυτής πολιτικής & συνιδρυτής του Green Tank, επισημαίνει ότι η περιβαλλοντική κρίση είναι ακόμη αναστρέψιμη, αλλά το χρονικό παράθυρο δράσης στενεύει.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπέβαλλε επίσημα στη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) την ετήσια εθνική απογραφή Αερίων του Θερμοκηπίου (ΑτΘ) για το 2024. Τα στοιχεία καταγράφουν μια ανησυχητική εξέλιξη για την πορεία της ελληνικής κλιματικής πολιτικής, καθώς οι εκπομπές αντί να μειώνονται, παρουσιάζουν αύξηση.

Η κατανάλωση αερίου αυξήθηκε και στους 3 τομείς τον Μάρτιο φτάνοντας τις 6.6 TWh. Αθροιστικά για το πρώτο τρίμηνο του 2026 σημειώθηκε υψηλό 4ετίας στην κατανάλωση στα δίκτυα και υψηλό 5ετίας στη βιομηχανία. Στην πρώτη θέση των εισαγωγών ήταν το LNG (4.7 TWh), αλλά με σημαντική αύξηση και στις εισαγωγές μέσω Σιδηροκάστρου (1.49 TWh και +338% σε σχέση με τον Φεβρουάριο). Ρεκόρ 3ετίας για τις εξαγωγές τον Μάρτιο (2.6 TWh), ενώ για το πρώτο τρίμηνο του 2026 οι εξαγωγές έφτασαν τις 5.99 TWh με κύρια πύλη εξόδου (78%) το Σιδηρόκαστρο.

Τους πρώτους δύο μήνες του 2026 εκπέμφθηκαν 2.89 εκατ. τόνοι από τον τομέα ηλεκτροπαραγωγής, μειωμένοι κατά 17.2% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ωστόσο, περισσότεροι από το 2024 και το 2023. Οι μονάδες αερίου ήταν υπεύθυνες για πάνω από τις μισές εκπομπές (1.49 εκατ. τόνοι), ενώ ο λιγνιτικός Αγ. Δημήτριος ήταν ο κορυφαίος ρυπαντής με 0.8 εκατ. τόνους. Η ένταση άνθρακα ηλεκτροπαραγωγής διαμορφώθηκε στα 246.2 γρ. CO2/kWh.

Με χαρά εγκαινιάζουμε το πρώτο μας newsletter! Κάθε τρίμηνο θα μοιραζόμαστε μαζί σας τα πιο σημαντικά νέα, δράσεις και αναλύσεις μας γύρω από την ενέργεια & κλιματική πολιτική, την προστασία της φύσης και τη μετάβαση σε ένα πραγματικά βιώσιμο μέλλον.

Τους πρώτους δύο μήνες του 2026, οι καθαρές εξαγωγές σημείωσαν ιστορικό υψηλό (2,356 GWh), γεγονός που σχετίζεται με τον υπερ-τετραπλασιασμό της υδροηλεκτρικής παραγωγής σε σχέση με το 2025, αλλά και τη μεγάλη άνοδο των ΑΠΕ, παρά τις πολύ υψηλές περικοπές του Φεβρουαρίου (208 GWh ή 8.7% της συνολικής παραγωγής ΑΠΕ). Η αύξηση της καθαρής ενέργειας συνέβαλε καθοριστικά και στον περιορισμό της ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτό αέριο σε χαμηλό 9μηνου με αποτέλεσμα η μέση τιμή στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού να πέσει στα 78.4 €/MWh (-27.9%).

Η Ελλάδα υπήρξε πρωτοπόρος στη θεσμική ανάπτυξη των ενεργειακών κοινοτήτων, ψηφίζοντας νόμο ήδη από το 2018, πριν από την ευρωπαϊκή Οδηγία. Ωστόσο, ο θεσμός στα πρώτα του βήματα έπεσε θύμα εκμετάλλευσης από εταιρείες με αποτέλεσμα σήμερα που υπάρχει πρόβλημα διαθεσιμότητας ηλεκτρικού χώρου, να βρίσκεται σε στασιμότητα. Δηλώσεις του Νίκου Μάντζαρη, συνιδρυτή και επικεφαλή αναλυτή πολιτικής στο Green Tank, στη Βάλια Μπαζού στο topontiki.gr.

Τον Φεβρουάριο 2026 η αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από αιολικά και υδροηλεκτρικά εκτόπισε σημαντικές ποσότητες ορυκτών καυσίμων. Συγκρίνοντας με τον περσινό Φεβρουάριο, οι ΑΠΕ (αιολικά και φωτοβολταϊκά) αυξήθηκαν κατά 20% (+300 GWh), ενώ τα μεγάλα υδροηλεκτρικά είχαν την πενταπλάσια παραγωγή (+874 GWh). Αυτή η αθροιστική αύξηση των 1,174 GWh σε καθαρή ενέργεια συνέβαλε στη σχεδόν ισόποση μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Ειδικότερα, το ορυκτό αέριο μειώθηκε κατά 35% (-838 GWh) και ο λιγνίτης κατά 47% (-205 GWh).

Σε χαμηλό 3μήνου η εγχώρια κατανάλωση αερίου τον Φεβρουάριο 2026 (5.73 TWh). Ωστόσο, οι εξαγωγές αερίου έφτασαν σε υψηλό τριετίας με 1.88 TWh, λόγω αύξησης των εξαγωγών από την πύλη του Σιδηροκάστρου. Τους πρώτους 2 μήνες του έτους οι εισαγωγές LNG έφτασαν σε ιστορικό υψηλό (10.2 TWh), ενώ οι εισαγωγές μέσω Σιδηροκάστρου ήταν 2.82 TWh, μειωμένες κατά 52.8% σε σχέση με το ίδιο διάστημα του 2025, σημειώνοντας χαμηλό τριετίας.

Για τις εξαγωγές και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μίλησε ο Νίκος Μάντζαρης, επικεφαλής αναλυτής πολιτικής και συνιδρυτής του The Green Tank, στην Κάλλη Ζάραλη στην εκπομπή Σύνορα της ΕΡΤ3 στις 27/02/2026.

Τον Ιανουάριο 2026 οι εκπομπές του τομέα ηλεκτροπαραγωγής ήταν 1.68 εκατ. τόνοι, μειωμένες 5.5% σε σχέση με τον Ιανουάριο 2025 λόγω μειωμένων εκπομπών από τις λιγνιτικές μονάδες, αλλά οι υψηλότερες των τελευταίων 6 μηνών. Οι εκπομπές από τις μονάδες αερίου ξεπέρασαν τις περσινές (0.9 εκατ. τόνους, 53.6% των συνολικών). Η ένταση άνθρακα ήταν 265.6 γρ. CO2/kWh, βελτιωμένη σε σχέση με τον Δεκέμβριο αλλά μεγαλύτερη από τη μέση ένταση άνθρακα για το 2025 (264.2 γρ. CO2/kWh).

Ιστορικό ρεκόρ καθαρών μηνιαίων εξαγωγών με 1,264 GWh τον Ιανουάριο 2026. Σε αντίθεση με το 2025 που η αύξηση των εξαγωγών συσχετιζόταν με αυξημένη χρήση ορυκτού αερίου, η εκτόξευση των εξαγωγών τον Ιανουάριο σχετίζεται με τη μεγάλη αύξηση της αιολικής παραγωγής η οποία σημείωσε υψηλό -τουλάχιστον πενταετίας- με 1,509 GWh. Υψηλό τετραετίας καταγράφηκε και για τα μεγάλα υδροηλεκτρικά με 738.4 GWh. Ωστόσο, η μέση τιμή στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού παρέμεινε στα ίδια επίπεδα με αυτά του Δεκεμβρίου 2025 (108.7 €/MWh), λόγω της εκτεταμένης χρήσης του ακριβού ορυκτού αερίου (2,405 GWh) η παραγωγή του οποίου βρέθηκε πολύ κοντά σε