Κλιματική Αλλαγή & Ενέργεια

Στη δημόσια συζήτηση «Μιλώντας με τον Κόσμο», που οργάνωσε το πολιτικό κόμμα Κόσμος για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, στις 22 Ιανουαρίου 2026, η Ιωάννα Σούκα, αναλύτρια ενεργειακής πολιτικής του Green Tank, τόνισε ότι η ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα αποτελεί ιδιαίτερα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat και του EU Energy Poverty Advisory Hub, η χώρα μας καταγράφει τις υψηλότερες τιμές σε 4 βασικούς δείκτες ενεργειακής φτώχειας που αποτυπώνουν τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και τις συνθήκες διαβίωσης.

Στο πλαίσιο της Κλιματικής Αποτίμησης στην Ελλάδα για το 2025 που πραγματοποίησαν επιστήμονες του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, και οργάνωσε ο κόμβος πληροφόρησης Climatebook, o Νίκος Μάντζαρης παρουσίασε τα αποτελέσματα της ανάλυσης του Green Tank για τον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διεξήγαγε δημόσια διαβούλευση για μια νέα νομοθετική πρωτοβουλία σχετικά με τις αγορές και τις υποδομές CO₂, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας. Το Green Tank κατέθεσε τις απόψεις του, υπογραμμίζοντας ότι η ανάπτυξη αγορών και υποδομών CO₂ μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη μετάβαση της βιομηχανίας μόνο εφόσον περιοριστεί αυστηρά σε διεργασίες που είναι πραγματικά δύσκολο να απανθρακοποιηθούν.

Το 2025 σημειώθηκε ιστορικό υψηλό εγχώριας κατανάλωσης αερίου με 70.2 TWh. Το 70.3% προήλθε από τον τομέα ηλεκτροπαραγωγής που κατέγραψε ρεκόρ με 49.3 TWh, και ακολούθησαν τα δίκτυα με 13.1 TWh. Η βιομηχανία είχε τη χαμηλότερη κατανάλωση με 7.8 TWh (-13.5% σε σχέση με το 2024). Το LNG είχε το μεγαλύτερο μερίδιο στις εισαγωγές (32.7 TWh), ξεπερνώντας το ρωσικό αέριο (27.6 TWh). Οι εξαγωγές το 2025 (8.6 TWh), τριπλασιάστηκαν σε σχέση με αυτές του 2024. Περισσότερο από 90% του εξαγόμενου αερίου διοχετεύτηκε από την ίδια πύλη που εισάγεται ρωσικό αέριο (Σιδηρόκαστρο).

Τον Νοέμβριο 2025 οι εκπομπές από τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής έφτασαν τους 1.16 εκατ. τόνους και η ένταση άνθρακα του τομέα ήταν 250 γρ. CO2/kWh, βελτιωμένη κατά 7.7% σε σχέση με τον Οκτώβριο. Ωστόσο, για τους πρώτους 11 μήνες του 2025 οι συνολικές εκπομπές έφτασαν τους 14.07 εκατ. τόνους, κυρίως λόγω των υψηλών εκπομπών από μονάδες αερίου που ήταν οι δεύτερες υψηλότερες μετά το 2021 και υπεύθυνες για το 55.7% των συνολικών εκπομπών της περιόδου. Ο Αγ. Δημήτριος ήταν ο κορυφαίος ρυπαντής με 2.3 εκατ. τόνους CO2 για το 11μηνο.

Σε άρθρο του σε ειδικό αφιέρωμα στην εφημερίδα Τα Νέα για τις προβλέψεις του ΕΛΙΑΜΕΠ για το 2026, με τίτλο «Κλιματική κρίση σε έξαρση, κλιματική πολιτική σε υποχώρηση», ο Νίκος Μάντζαρης, επικεφαλής αναλυτής πολιτικής και συνιδρυτής του The Green Tank, αναλύει την έντονη αντίφαση της εποχής: ενώ η κλιματική κρίση επιδεινώνεται με ταχείς ρυθμούς, η κλιματική πολιτική σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο υποχωρεί επικίνδυνα.

Τους πρώτους 11 μήνες του 2025 είχαμε ρεκόρ παραγωγής από ΑΠΕ (24,595 GWh) και ορυκτό αέριο (20,864 GWh), ρεκόρ καθαρών εξαγωγών (2,409 GWh), αλλά και ρεκόρ περικοπών ΑΠΕ οι οποίες έφτασαν τις 1,863 GWh και ήταν υπερδιπλάσιες σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2024 (886 GWh). Ειδικά για τον μήνα Νοέμβριο, οι ΑΠΕ ήταν πρώτες στην ηλεκτροπαραγωγή με 2,072 GWh και ακολούθησε το αέριο με 1,778 GWh, ενώ οι καθαρές εξαγωγές διπλασιάστηκαν σε σχέση με τον Οκτώβριο φτάνοντας τις 477 GWh. Η μέση τιμή χονδρεμπορικής ήταν 106.5 €/MWh.

Το Green Tank κατέθεσε αναλυτικά σχόλια και προτάσεις επί της «Μακροπρόθεσμης στρατηγικής ανακαίνισης του δημόσιου και ιδιωτικού κτιριακού αποθέματος και μετατροπής του σε κτιριακό δυναμικό απαλλαγμένο από ανθρακούχες εκπομπές και υψηλής ενεργειακής απόδοσης έως το 2050» που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση τον Δεκέμβριο 2025.

Στην εκπομπή Index, στο κανάλι της Ναυτεμπορικής, με τη Χριστίνα Κουσούνη και τον Μιχάλη Μαστοράκη, φιλοξενήθηκε ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής πολιτικής & συνιδρυτής του The Green Tank, σε μια εκτενή συζήτηση για τις υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και τις επιλογές ενεργειακής πολιτικής στην Ελλάδα.

Τον Νοέμβριο 2025 σημειώθηκαν οι υψηλότερες εξαγωγές των τελευταίων 2 ετών (1.34 TWh) με πάνω από 90% να εξάγεται από την πύλη Σιδηροκάστρου. Στις εισαγωγές ήταν πρώτο το LNG για τον Νοέμβριο με 3.26 TWh (78% από Αγ.Τριάδα). Πρώτο επίσης και για το 11μηνο με 28.4 TWh, αφήνοντας στη δεύτερη θέση το ρωσικό αέριο με 24.8 TWh. Η εγχώρια κατανάλωση αερίου ήταν 5.5 TWh για τον Νοέμβριο και 62.5 TWh για τους πρώτους 11 μήνες 2025, η δεύτερη υψηλότερη ιστορικά εγχώρια κατανάλωση μετά από αυτή του 2021 για το ίδιο διάστημα.

Η Ελλάδα βρισκόταν μέχρι πρόσφατα σε τροχιά επίτευξης των στόχων μείωσης εκπομπών CO₂ κατά 55% έως το 2030, χάρη στην απολιγνιτοποίηση και την ταχεία διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Ωστόσο, όπως τονίζει ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής ενεργειακής πολιτικής και συνιδρυτής του Green Tank, οι εκπομπές ηλεκτροπαραγωγής το 2025 αναμένεται να φτάσουν τους 15 εκατ. τόνους, αντί των 10,2 εκατ. τόνων που προβλέπει ο Εθνικός Σχεδιασμός Ενέργειας και Κλίματος (ΕΣΕΚ).

Οι πρόσφατες εξαγγελίες για εξορύξεις υδρογονανθράκων στο Ιόνιο παρουσιάζονται ως λύση για την ενεργειακή αυτονομία της χώρας. Όπως όμως επισημαίνει ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής πολιτικής ενέργειας και συνιδρυτής του The Green Tank, στο Inside Story τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι πρόκειται για μια επιλογή που κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από τις κλιματικές δεσμεύσεις και το δημόσιο συμφέρον.

Παρά την αύξηση της παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), η Ελλάδα παραμένει σταθερά ανάμεσα στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης στην προημερήσια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (DAM). Σύμφωνα με νέα ανάλυση του Green Tank, που μεταξύ άλλων συγκρίνει την Ελλάδα με την Πορτογαλία, η βασική αιτία είναι η εντεινόμενη εξάρτηση από το ορυκτό αέριο και η απουσία υποδομών αποθήκευσης ενέργειας.

Τον Οκτώβριο 2025 η ένταση άνθρακα ηλεκτροπαραγωγής έφτασε σε υψηλό οκταμήνου (266 γρ. CO2/kWh), λόγω της υψηλής παραγωγής τόσο από αέριο όσο και από λιγνίτη συγκριτικά με άλλους μήνες αυτής της περιόδου. Τους πρώτους 10 μήνες του 2025 οι συνολικές εκπομπές έφτασαν τους 12.9 εκατ. τόνους, υπερβαίνοντας τον στόχο του ΕΣΕΚ για τον ετήσιο προϋπολογισμό άνθρακα κατά 2.7 εκατ. τόνους. Οι μονάδες αερίου ήταν υπεύθυνες για το 55.5% των συνολικών σημειώνοντας ρεκόρ εκπομπών 10μηνου με 7.16 εκατ. τόνους.