Ένα σημαντικό βήμα για την υλοποίηση της πρωτοβουλίας SAvE Whales επιτυγχάνεται με την ένταξη του Πράσινου Ταμείου στο εταιρικό σχήμα του έργου. Η εξέλιξη αυτή επισημοποιήθηκε με την υπογραφή Προσαρτήματος στο ισχύον Μνημόνιο Συνεργασίας, ενισχύοντας τη θεσμική βάση και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της προσπάθειας για την προστασία των φυσητήρων στη Μεσόγειο.
Το έργο SAvE Whales (System for the Avoidance of ship-strikes with Endangered Whales) στοχεύει στην ανάπτυξη ενός καινοτόμου συστήματος παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης για τη μείωση των συγκρούσεων μεταξύ πλοίων και μεγάλων θαλάσσιων θηλαστικών, με έμφαση στους φυσητήρες. Η εφαρμογή του προβλέπεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κυθήρων, Ακρωτηρίου Ταίναρου και Ακρωτηρίου Μαλέα, όπου η αλλαγή ναυτιλιακών διαδρομών δεν είναι εύκολα εφικτή. Το σύστημα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως το 2028 και στη συνέχεια να παραδοθεί στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) για τη διαχείριση και λειτουργία του.
Η συμμετοχή του Πράσινου Ταμείου διασφαλίζει εθνική δημόσια συγχρηματοδότηση ύψους 2,38 εκατ. ευρώ, η οποία συμπληρώνει τη χρηματοδότηση των 700.000 ευρώ από τη διεθνή περιβαλλοντική οργάνωση OceanCare.
Το σχετικό Προσάρτημα υπεγράφη στις 6 Μαρτίου 2026 από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, την Πρόεδρο του ΟΦΥΠΕΚΑ Μαρία Παπαδοπούλου, τον Πρόεδρο του Πράσινου Ταμείου Ιωάννη Ανδρουλάκη, τη συνιδρύτρια και Διευθύντρια Πολιτικής του The Green Tank Ιόλη Χριστοπούλου, την Πρόεδρο και ιδρύτρια της OceanCare Sigrid Lüber και τη Γενική Διευθύντρια της οργάνωσης Fabienne McLellan.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη δέσμευση της Ελλάδας στο Our Ocean Conference 2024, στο πλαίσιο της οποίας υπεγράφη Μνημόνιο Συνεργασίας τον Ιούνιο του 2024 μεταξύ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του ΟΦΥΠΕΚΑ, της OceanCare και του The Green Tank. Στο διάστημα που ακολούθησε, λειτουργεί συστηματικά Επιτροπή Καθοδήγησης, υπό τον συντονισμό του Green Tank, πραγματοποιήθηκαν στοχευμένες έρευνες πεδίου το από τους ερευνητικούς εταίρους του έργου, το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών Πέλαγος και το Ινστιτούτο Υπολογιστικών Μαθηματικών του Ινστιτούτου Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), ενώ αναπτύχθηκε συνεργασία με αρμόδιες αρχές και τη ναυτιλιακή κοινότητα.
Ο Nicolas Entrup, Διευθυντής Διεθνών Σχέσεων της OceanCare, σημείωσε: «Η OceanCare υποστήριξε με την απαραίτητη χρηματοδότηση την πρώτη φάση του έργου SAvE Whales, βλέποντας μια ιδέα να γίνεται πραγματικότητα και να αγκαλιάζεται από θεσμικούς φορείς στην Ελλάδα. Με τη συμμετοχή του Πράσινου Ταμείου, το έργο περνά πλέον σε φάση πλήρους υλοποίησης, ενισχύοντας ουσιαστικά την προστασία των φυσητήρων στη Μεσόγειο. Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε το έργο μέχρι την πλήρη υλοποίησή του.»
Η Ιόλη Χριστοπούλου, Διευθύντρια Πολιτικής και συνιδρύτρια του The Green Tank και συντονίστρια της Επιτροπής Καθοδήγησης του έργου SAvE Whales, τόνισε: «Με εδραιωμένη πλέον τη συνεργασία όλων των εταίρων, όπως αποτυπώνεται σε κάθε συνάντηση της Επιτροπής Καθοδήγησης, καλωσορίζουμε το Πράσινο Ταμείο στο SAvE Whales. Η ενεργή συμμετοχή ενός ακόμη δημόσιου φορέα αποτελεί καθοριστικό βήμα για τον μετριασμό της βασικής απειλής για τους φυσητήρες: των συγκρούσεων με πλοία.»
Το SAvE Whales βασίζεται σε καινοτόμο τεχνολογία ανίχνευσης των ήχων των φυσητήρων μέσω υποθαλάσσιων υδροφώνων. Τα δεδομένα μεταδίδονται σε πραγματικό χρόνο σε διερχόμενα πλοία, επιτρέποντας την έγκαιρη προσαρμογή της ταχύτητας ή της πορείας τους με στόχο την αποφυγή επικίνδυνων συγκρούσεων.
Οι φυσητήρες, το μεγαλύτερο είδος οδοντοκήτους στον πλανήτη, απειλούνται σοβαρά στη Μεσόγειο, με τον πληθυσμό τους στην Ανατολική Μεσόγειο να εκτιμάται σε λιγότερα από 200 άτομα. Η σύγκρουση με πλοία αποτελεί τη σημαντικότερη απειλή για την επιβίωσή τους, ιδίως στην περιοχή της Ελληνικής Τάφρου, η οποία χαρακτηρίζεται ως ζώνη υψηλού κινδύνου. Το έργο SAvE Whales περιλαμβάνεται επίσης ως διαχειριστικό μέτρο στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίων Νήσων.
Η επόμενη φάση του έργου περιλαμβάνει την προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για την επιλογή αναδόχου που θα αναπτύξει το αναβαθμισμένο σύστημα, καθώς και τη δοκιμαστική εφαρμογή του σε συνδυασμό με νέες έρευνες πεδίου και την κατοχύρωση των απαραίτητων επιχειρησιακών μέτρων για την πλήρη λειτουργία του.
Μάθετε περισσότερα για τις δράσεις του έργου το 2024 και το 2025.
